Choroba psychiczna i ciąża

* Opublikowane przez wydanie:
Petryuk P.T. Chizofrenia i ciąża: stan wiedzy i rozwiązania // Zdrowie psychiczne. - 2009. - nr 2. - str. 108-118.

Schizofrenia jest bardzo ciężkim zaburzeniem psychicznym, które zwykle rozpoczyna się w późnym okresie dojrzewania lub wczesnej dorosłości i charakteryzuje się z jednej strony poważnymi zaburzeniami myślenia i percepcji oraz niewłaściwymi emocjami [1–5]. Z drugiej strony schizofrenia jest zaburzeniem psychotycznym, które znacznie ogranicza zdolność pacjenta do wykonywania normalnych czynności i obniża jakość życia. Wskaźniki chorobowości schizofrenii są prawie identyczne we wszystkich krajach świata i stanowią 1–2% całej populacji [3–5].

Schizofrenia wydaje się być dużym obciążeniem nie tylko dla pacjentów, ale także dla ich rodzin, systemu opieki zdrowotnej i całego społeczeństwa. Koszty ekonomiczne związane ze schizofrenią są ogromne i wahają się od 1,6 do 2,5% rocznych kosztów opieki zdrowotnej w krajach rozwiniętych. Na przykład w 1991 r. Bezpośredni koszt schizofrenii w Stanach Zjednoczonych wynosił 19 miliardów dolarów, a 46 miliardów można przypisać utracie produktywności. Nawet po ustąpieniu najbardziej charakterystycznych przejawów schizofrenii utrzymują się objawy szczątkowe, do których można zaliczyć brak zainteresowania i inicjatywy w codziennych sprawach i pracy, niekompetencję społeczną i niemożność okazywania zainteresowania przyjemnością. Często prowadzi to do trwałej niepełnosprawności i niskiej jakości życia..

Opieka stacjonarna ma największy udział w kosztach bezpośrednich schizofrenii, podczas gdy koszty związane z lekami stanowią zaledwie 1–6% kosztów bezpośrednich w krajach rozwiniętych. Pośrednie koszty schizofrenii związane z niepełnosprawnością i przedwczesną śmiercią pacjentów są również znaczne i mogą nawet przewyższać koszty bezpośrednie. Ponadto schizofrenia może wiązać się z pogorszeniem dobrostanu społeczeństwa jako całości oraz kosztami prawnymi wynikającymi z przestępczych działań pacjentów [6, 7].

Oprócz tego pojawia się inny bardzo ważny i poważny problem - schizofrenia i ciąża. Postępowanie i leczenie kobiet w ciąży z problemami psychicznymi jest złożone, trudne i obciążone wieloma czynnikami biologicznymi i osobistymi. Psychiatrzy powinni wziąć pod uwagę wpływ nieleczonej choroby na matkę i płód, a także możliwość zwiększonego ryzyka powikłań podczas porodu i wrodzonych wad rozwojowych związanych z leczeniem lekami farmakologicznymi [8].

Wyniki badań pokazują, że ciąża może być trudnym okresem, w którym zaburzenia psychiczne, takie jak depresja, zaburzenia lękowe, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, epizody osobowości i kryzysy psychospołeczne, nasilają się na skutek zmian stylu życia, sfery psychospołecznej, a także zmian hormonalnych. istniejąca poważna choroba psychiczna, nawroty zaburzeń, które wcześniej były skutecznie leczone [9, 10].

Dla kobiet ze schizofrenią ciąża i macierzyństwo często wiążą się ze zrozumiałymi negatywnymi konsekwencjami - obarczone są dużą liczbą powikłań podczas ciąży i porodu, a często tracą opiekę nad dzieckiem. Okres poporodowy to okres szczególnej podatności na zaostrzenia psychozy. Kobiety ze schizofrenią mają mniejsze możliwości zaspokojenia potrzeb swoich dzieci i często mają bardzo ograniczoną sieć społeczną. Wychowywanie dzieci matek chorych na schizofrenię jest trudne. Od 10 do 15% dzieci matek ze schizofrenią staje się później pacjentami ze schizofrenią i ogólnie u 50% dzieci rozwija się jakieś zaburzenie psychiczne. Kilka czynników przyczyniających się do zachorowalności dziecka jest związanych z ciążą, takich jak nieodpowiednia opieka prenatalna, ekspozycja prenatalna na leki toksyczne lub teratogenne oraz powikłania podczas porodu [11].

Ocena korzyści i ryzyka to określenie potencjalnego wpływu choroby na matkę, płód i rodzinę oraz możliwego wpływu leczenia na matkę i płód. Ostatecznym celem oceny stosunku korzyści do ryzyka jest ograniczenie wpływu choroby i / lub leczenia. Ocena pomoże pacjentce i jej opiekunom zdecydować, które leczenie jest najmniej ryzykowne.

Jak dotąd wpływ nieleczonej choroby psychicznej na rozwój płodu jest poparty ograniczoną liczbą wiarygodnych i obiektywnych dowodów. Istnieje jednak wiele przekonujących dowodów potwierdzających wpływ na płody niezdrowego stylu życia kobiet z nieleczonymi chorobami psychicznymi, w tym czynniki takie jak niedożywienie, możliwe nałogowe palenie, nadużywanie alkoholu i substancji odurzających, brak ruchu, nieodpowiednia samoopieka, niehigieniczne warunki życia i nieregularne wizyty w poradniach położniczych. W okresie okołoporodowym kobiety z zaburzeniami psychicznymi są narażone na poważne ryzyko samobójstwa [12].

Obecny konsensus co do leczenia jest taki, że żadna decyzja nie jest pozbawiona ryzyka, ale powikłania zaburzeń psychicznych przeważają nad ryzykiem farmakoterapii. Nie ma bariery między krwią matki a łożyskiem, więc leki psychotropowe stosowane w czasie ciąży przenikają do płodu; jednakże transfer leków psychotropowych, zwłaszcza przeciwdepresyjnych, przez łożysko może się znacznie różnić. Jak dotąd nie ma dowodów na nadmierną penetrację przez łożysko ani leków przeciwdepresyjnych, ani innych leków psychotropowych. Ale jeśli matka przyjmuje wysoką dawkę leku, zwykle zwiększa się jego przejście przez pępowinę, w wyniku czego wzrasta stężenie leku w surowicy niemowlęcia.

Chociaż dane dotyczące leczenia w czasie ciąży są ograniczone i nie można odpowiedzieć na wiele z pojawiających się pytań, skutecznego leczenia nie można przerwać bez jasnego i przekonującego powodu. Potencjalne konsekwencje do rozważenia to toksyczność noworodkowa, wcześniactwo i martwe urodzenie, wrodzone wady rozwojowe i wady rozwojowe oraz zaburzenia zachowania [13]. Wcześniej opublikowane doniesienia na temat skutków ubocznych leków psychotropowych, zagrożeń dla płodu i niemowlęcia, a także wad rozwojowych związanych z lekami psychotropowymi i niepsychotropowymi [14, 15].

Pacjent i opiekunowie powinni być zaangażowani w dyskusję na temat stosunku korzyści do ryzyka; wszyscy powinni mieć jasność co do skutków ubocznych leczenia i problemów, które mogą się pojawić, jeśli nie zostanie przeprowadzone. Należy omówić możliwość zastosowania alternatywnych metod leczenia (EW, metody fizyczno-psychofarmakologiczne itp.) Oraz ich mocne i słabe strony..

Należy podkreślić, że w ostatnich latach, na styku farmakologii i różnych dyscyplin biologicznych, wyłoniło się kilka obiecujących kierunków. W dziedzinie psychofarmakologii są to psychofarmakogenetyka, farmakologia etologiczna, chronopsychofarmakologia, psychofarmakologia molekularna i biochemiczna, dla których cele i zadania zostały już dobrze sformułowane oraz w pewnym stopniu przetworzona została metodologia badań. Całkowicie nowym i jeszcze nie zbadanym obszarem psychofarmakologii eksperymentalnej jest etologiczne badanie zmian behawioralnych spowodowanych podawaniem leków psychotropowych w okresie prenatalnym..

Nowoczesne metody oceny szkodliwego działania środków farmakologicznych podawanych w okresie prenatalnym koncentrują się na wyraźnych zmianach morfologicznych u płodu i noworodków. W tym względzie ogromne znaczenie ma zastosowanie bardziej czułych - etologicznych - kryteriów, pozwalających, przy braku widocznych anomalii anatomicznych, zidentyfikować naruszenia w strukturze (programie) genetycznie utrwalonych i nabytych form zachowania. W niektórych pracach zagranicznych ten obszar psychofarmakologii nazywany jest „teratologią behawioralną”. Bez rozwodzenia się nad dyskusją na temat ważności takiej nazwy, ogólnie rzecz biorąc, zadanie kierunku można sformułować następująco: badanie konsekwencji wpływu farmakologicznego na organizm kobiety (kobiety) w czasie ciąży, porodu i laktacji dla funkcji ośrodkowego układu nerwowego i zachowania potomstwa [16].

Obserwacje eksperymentalne i kliniczne z ostatnich lat, które wykazały, że prenatalny wpływ leków psychotropowych na płód może prowadzić do zmian w mózgu, które nie przejawiają anomalii anatomicznych, stymulowały badania etologiczne szkodliwego działania środków farmakologicznych podawanych w okresie prenatalnym. Opisano zmiany w zachowaniu dzieci narażonych na alkohol w okresie prenatalnym (hiper- lub hipoaktywność, upośledzenie umysłowe, trudności w nauce, zaburzenia koordynacji ruchów), które utrzymywały się w późniejszych okresach życia [16]..

Celem pracy było podsumowanie danych z literatury specjalistycznej oraz zgromadzonych przez nas doświadczeń w leczeniu kobiet ciężarnych ze schizofrenią, a także opracowanie zaleceń dotyczących leczenia tej kategorii pacjentek, z uwzględnieniem zagrożeń i korzyści wynikających z leczenia psychofarmakologicznego i innych..

Materiał i metody badawcze. Analiza teoretyczna szeregu prac naukowych badaczy krajowych i zagranicznych, w której zwraca uwagę na stosowanie leków psychotropowych u pacjentek ze schizofrenią w ciąży. Zgromadzone przez nas doświadczenie w stosowaniu leków psychotropowych oraz fizycznych i psychofarmakologicznych metod leczenia (galwanizacja przezmózgowa i elektroforeza, elektroanalgezja ośrodkowa, elektrozespanie, elektrosonoforeza) w kompleksowej terapii 32 ciężarnych kobiet chorych na schizofrenię w wieku od 18 do 43 lat, leczonych stacjonarnie i ambulatoryjnie różne instytucje psychiatryczne w Charkowie w latach 1990-2009. Metody badawcze: teoretyczne, kliniczne i psychopatologiczne, patopsychologiczne, elektrofizjologiczne, systemowe i eksperckie.

Wyniki i ich omówienie. Powszechnie wiadomo, że związki intymne zajmują duże miejsce w życiu większości mężczyzn i kobiet i nie ma powodu, aby sądzić, że mają one mniejsze znaczenie dla pacjentów ze schizofrenią. Specjalne badania pokazują, że w danym roku dwie trzecie osób ze schizofrenią jest aktywnych seksualnie. Na przykład w jednym badaniu podano, że wśród pacjentów ambulatoryjnych ze schizofrenią 73% kobiet jest aktywnych seksualnie; inny, zarówno w przypadku kobiet, jak i mężczyzn, twierdzi, że 62% z nich jest aktywnych seksualnie, w tym 43% mężczyzn i 19% kobiet, które miały wielu partnerów w ciągu ostatniego roku. Obserwacja pacjentów szpitali psychiatrycznych wykazała również, że 66% z nich prowadziło aktywne życie seksualne w ciągu ostatnich sześciu miesięcy [17].

Należy zauważyć, że w porównaniu z osobami zdrowymi życie seksualne chorych na schizofrenię jest znacznie trudniejsze. Wyobraź sobie, jak trudno jest mieć normalny związek, gdy pacjentowi towarzyszą urojenia, gdy jego partner stara się go zranić, urazić lub gdy ma ciągłe halucynacje słuchowe. MB Rosenbaum w swojej pracy o problemach seksualnych pacjentów chorych psychicznie przytoczył historię jednego pacjenta, który żywo opisuje, jak „w momencie stosunku w jego sypialni anioły i demony doradzały mu, co robić, a czego nie”. MB Rosenbaum trafnie podkreśla: "Wielu z nas bardzo trudno jest osiągnąć harmonię w związkach intymnych - o ileż trudniej jest więc chorym na schizofrenię z ich wieloma obiektywnymi trudnościami!" (cytowane przez E. Fuller Torrey [17]).

Stosowane przez nich leki psychotropowe mogą również wpływać na życie seksualne pacjentów ze schizofrenią. W niektórych przypadkach mogą powodować zmniejszenie popędu seksualnego lub impotencję u mężczyzn, trudności w osiągnięciu orgazmu i nieregularne miesiączki u kobiet. Te skutki uboczne często powodują, że ludzie przestają przyjmować leki przeciwpsychotyczne i często ukrywają ten fakt. W innych przypadkach czasami leki przeciwpsychotyczne prowadzą do zwiększonej aktywności seksualnej. Ważne jest, aby wiedzieć, czy przed wystąpieniem schizofrenii występowały nieprawidłowości w aktywności seksualnej. Różne nieprawidłowości w seksualności u całkiem zdrowych ludzi są dość powszechne, aw niektórych przypadkach prawdopodobnie podobne zaburzenia u pacjentów ze schizofrenią występowały jeszcze przed chorobą i nie mają nic wspólnego z przyjmowaniem leków przeciwpsychotycznych..

Kobiety powinny być leczone małymi dawkami leków przeciwpsychotycznych przed menopauzą i dużymi dawkami po menopauzie. Podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych ważne jest, aby uważnie obserwować objawy hiperprolaktynemii, takie jak zaburzenia miesiączkowania, mlekotok, zaburzenia seksualne i bezpłodność. Obniżając dawkę należy wziąć pod uwagę możliwość zwiększenia płodności i konieczność stosowania antykoncepcji. Doustne środki antykoncepcyjne estrogeny i progesteron zwiększają poziom leków przeciwpsychotycznych we krwi [18].

Ważnym źródłem problemów dla osób ze schizofrenią jest zapobieganie ciąży. Według amerykańskich badaczy „liczba dzieci urodzonych przez matki chore psychicznie wzrosła co najmniej trzykrotnie od początku deinstytucjonalizacji w Stanach Zjednoczonych”. Powszechnie wiadomo, że najbardziej niezawodnym środkiem antykoncepcyjnym są prezerwatywy, które zapobiegają ciąży i jednocześnie chronią przed AIDS, ale wielu mężczyzn nie chce ich stosować. Wśród kobiet ze schizofrenią częstsze są niechciane ciąże. Około 1/3 pacjentek miała aborcję. Co ciekawe, FDA (Food and Drug Administration) Stanów Zjednoczonych zatwierdziła i zatwierdziła dwie metody długoterminowej antykoncepcji dla kobiet. Jednym z nich jest zastrzyk octanu medroksyprogesteronu (depot-provera), który należy podawać co trzy miesiące. W drugiej metodzie pod skórę wszczepia się progestagen (norplant), który utrzymuje się przez pięć lat. Obie te metody okazały się bardzo skuteczne, chociaż mogą powodować nieregularne miesiączki [17, 19].

Należy zauważyć, że czynnik dziedziczności u dzieci urodzonych od dwojga pacjentów ze schizofrenią odgrywa ogromną rolę: u około 46–68% takich dzieci może rozwinąć się schizofrenia [17]. Nie ulega wątpliwości, że większość osób ze schizofrenią ma wystarczająco dużo problemów z zaspokojeniem własnych potrzeb, nie wspominając o opiece nad noworodkiem czy małym dzieckiem. Nasza ankieta przeprowadzona wśród 200 hospitalizowanych, przewlekle chorych psychicznie Saburovej Dachy, cierpiących na schizofrenię, wykazała, że ​​tylko jedna trzecia ich dzieci otrzymała odpowiednią opiekę.

Powszechnie wiadomo, że leki psychotropowe obejmują leki przeciwdepresyjne, stabilizatory nastroju, takie jak lit, leki przeciwdrgawkowe karbamazepina i walproinian sodu, typowe i atypowe leki przeciwpsychotyczne, benzodiazepiny i leki przeciwcholinergiczne. Udowodniono, że alkohol i inne substancje psychoaktywne mają szkodliwy wpływ na płód. Obecność u ciężarnej choroby psychicznej i współistniejącego nadużywania substancji psychoaktywnych prowadzi do wewnątrzmacicznej śmierci płodu, zwiększa ryzyko wad wrodzonych, anomalii w rozwoju narządów układu sercowo-naczyniowego i układu mięśniowo-szkieletowego, a także płodowego zespołu alkoholowego - całą tę patologię można przypisać działaniu substancji psychoaktywnych [ 20, 21].

Wpływ leków psychotropowych na płód po raz pierwszy odnotowano w badaniach, w których przepisywano je w małych dawkach jako leki przeciwwymiotne. Następnie w publikacji wyników badań doświadczalnych na zwierzętach oraz wyników obserwacji klinicznych dotyczących typowych leków przeciwpsychotycznych stosowanych od prawie pół wieku wykazano, że ryzyko teratogenności związane z silnymi typowymi lekami przeciwpsychotycznymi na ogół nie jest zwiększone [22-24]. Kalifornijski program poprawy zdrowia dzieci (1959–1966) zbadał 19 tys. Noworodków i nie stwierdził istotnego wzrostu wrodzonych wad rozwojowych po ekspozycji na doustne lub wstrzykiwane leki przeciwpsychotyczne w okresie prenatalnym [25]..

W badaniach pochodnych fenotiazyny, a zwłaszcza chloropromazyny, nie stwierdzono wzrostu liczby nieprawidłowości anatomicznych ani rozwojowych związanych z tym leczeniem [26, 27]. Mała dawka haloperidolu w pierwszym trymestrze ciąży nie wpływała niekorzystnie na masę płodu, czas trwania ciąży, śmiertelność wewnątrzmaciczną i noworodkową oraz częstość występowania wad rozwojowych i wad rozwojowych [22]. Ani doustne, ani zdeponowane typowe leki przeciwpsychotyczne nie są związane z wadami rozwojowymi i wadami płodu, dlatego stwierdzono, że leki te są bezpieczne w ciąży.

A. Sacker, D. J. Done, T. J. Crow (1996), a także B. E. Bennedsen (1968) przeprowadzili metaanalizę wszystkich badań dotyczących powikłań u dzieci, których matki chorowały na schizofrenię. Stwierdzili, że pomimo łagodnych konsekwencji kobiety ze schizofrenią miały zwiększone ryzyko powikłań związanych z ciążą i porodem. Częściej występowały przypadki niskiej masy urodzeniowej, przedwczesnego porodu i zgonu niemowląt w okresie okołoporodowym. Ponieważ stan osób ze schizofrenią jest pogarszany przez ubóstwo, palenie, nadużywanie substancji odurzających, przemoc i wiele innych czynników ryzyka, większą częstość występowania niektórych powikłań można wyjaśnić tymi czynnikami środowiskowymi [28, 29]..

Zgłoszone przypadki stosowania atypowych leków przeciwpsychotycznych są oparte na studiach przypadków i danych zebranych przez przemysł farmaceutyczny. Coraz częściej opisywane są przypadki, gdy kobiety, które przyjmowały klozapinę, olanzapinę, risperidon czy kwetiapinę, zakończyły ciążę bez żadnych szkodliwych konsekwencji dla noworodka [30–32]. Chociaż uspokajająco, brak jakichkolwiek skutków należy powtórzyć w większych i bardziej rygorystycznych badaniach, aby potwierdzić bezpieczeństwo tych leków w ciąży..

Doniesienia o stosowaniu klozapiny w ciąży nie potwierdziły zwiększonej częstości występowania wad rozwojowych i deformacji, ale niepokojące są niedociśnienie, niewystarczające dane dotyczące czynników ryzyka agranulocytozy w okresie prenatalnym i okołoporodowym oraz brak danych na temat liczby leukocytów u płodu podczas rozwoju wewnątrzmacicznego..

Generalnie można powiedzieć, że typowe leki przeciwpsychotyczne nie wydają się stwarzać zagrożenia dla porodu i okresu okołoporodowego [31]. Powikłania u niemowlęcia obserwuje się zwykle bezpośrednio w okresie poporodowym. Przemijający zespół okołoporodowy, letargiczne (hipotoniczne) dziecko, objawy odstawienne, takie jak drażliwość, zmniejszone i zwiększone napięcie mięśniowe oraz słabo uformowane odruchy są stale obserwowane u niemowląt narażonych podczas rozwoju wewnątrzmacicznego na różne dawki leków przeciwpsychotycznych, które mają głównie niską moc [33, 34]. W czasie ciąży nie powinno być wątpliwości co do leczenia kobiety ze schizofrenią, ponieważ ryzyko związane z odstawieniem leczenia jest zbyt duże [30]. Dlatego pomimo konsensusu co do stosowania leków przeciwpsychotycznych we wszystkich stadiach ciąży, ważne jest, aby stosować możliwie najmniejsze dawki, regularnie przeprowadzać badania psychiatryczne i położnicze, unikać polifarmakii oraz analizować efekty stosowania narkotyków..

Pacjentki, u których lek zastępowany jest lekami przeciwpsychotycznymi drugiej generacji, są narażone na większe ryzyko niezamierzonej ciąży, ze względu na ustąpienie hiperprolaktynemii postneuroleptycznej, a także poprawę kontaktów społecznych. Konieczne jest przeszkolenie wszystkich kobiet w wieku rozrodczym w zakresie planowania ciąży, stosowania leków w ciąży, nawyków żywieniowych, ograniczania złych nawyków, ryzyka nawrotu psychozy w okresie poporodowym.

Ze względu na ryzyko działania teratogennego najlepiej nie polecać leków przeciwpsychotycznych kobietom w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze ciąży. Nie zawsze jest to możliwe, zwłaszcza że czasami psychoza może stanowić większe zagrożenie niż narkotyki..

Jeżeli konieczna jest farmakoterapia u kobiet w ciąży, należy zawsze stosować najmniejszą skuteczną dawkę i zmniejszać dawkę w ostatnich dniach przed porodem. Nie bierz leków w depot. Konieczne jest zapewnienie częstych kontaktów pacjenta z lekarzem, aby rozszerzyć oddziaływanie psychospołeczne. Stół 1 porównuje informacje dotyczące ryzyka działania teratogennego leków przeciwpsychotycznych, a także kategorii ryzyka określonych przez amerykańską FDA.

Ryzyko działania teratogennego leków przeciwpsychotycznych

NarkotykKategoria ryzyka FDAKomentarz
ChlorpromazynadoWady rozwojowe stwierdza się u 3,5% noworodków przy stosowaniu alifatycznych pochodnych fenotiazyny (w porównaniu z 1,6% w przypadku innych pochodnych fenotiazyny)
LewomepromazynadoNie potwierdzono częstego występowania wad (pomimo faktu, że lek jest alifatyczną pochodną fenotiazyny)
Trifluoroperazyna
Perfenazyna
doCzęste występowanie wad rozwojowych nie zostało potwierdzone, ale opisano je u noworodków matek leczonych dużymi dawkami, senność, objawy pozapiramidowe, niewydolność oddechową
HaloperidoldoOpis wady rozwojowej, ale brak związku z leczeniem
FlupentixolBrak danychNie wykryto wad rozwojowych, ale producent nie zaleca przyjmowania leku w czasie ciąży
ZuclopenthixoldoOpis uszkodzenia płodu
SulpirydybStosowany jako środek przeciwwymiotny podczas ciąży. Nie opisano wad płodów ludzkich i zwierzęcych
KlozapinabStosowany jest stosunkowo często ze względu na brak wpływu na wydzielanie prolaktyny. Wnika w barierę łożyskową, opisano wady rozwojowe. Producent leku zaleca ostrożność kobietom w ciąży.
OlanzapinadoW badaniach na zwierzętach zgłaszano działanie teratogenne; nie prowadzono badań na ludziach
KwetiapinadoBrak danych
RisperidonedoNie potwierdzono działania teratogennego u zwierząt, brak danych dotyczących ludzi

Kryteria FDA dotyczące dopuszczenia leków do kategorii ryzyka działania na płód:
A - leki bezpieczne dla płodu;
B - brak danych dotyczących uszkodzenia płodu u ludzi, stosowanie leku u zwierząt albo nie spowodowało rozwoju wad rozwojowych, albo mogą istnieć podejrzenia o zwiększonym ryzyku. W tej grupie znajdują się również nowe leki, które są rzadko stosowane, a także gdy producent uważa ciążę za przeciwwskazanie;
C - nie można wykluczyć ryzyka powstania wady. Nie ma dowodów na niekorzystne skutki u ludzi, ale badania na zwierzętach wskazują na wysokie ryzyko. Leki te można zalecić tylko wtedy, gdy spodziewana korzyść z ich działania u pacjentki uzasadnia ryzyko dla płodu;
D - leki, których stosowanie zwiększa ryzyko wad rozwojowych płodu;
X - istotnie wysokie ryzyko wystąpienia wad rozwojowych płodu.

Leki należy zalecać w podzielonych dawkach w ciągu dnia. Nie należy dodatkowo przyjmować leków normotymicznych, zwłaszcza litu, leków przeciwpadaczkowych (kwas walproinowy, karbamazepina) oraz leków antycholinergicznych (przeciw parkinsonizmowi, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne). W szczególności karbamazepina może prowadzić do deformacji twarzoczaszki (11%), opóźnienia rozwojowego (20%) i hipoplazji palców (26%). Narażenie na karbamazepinę w pierwszym trymestrze ciąży wiąże się z rozszczepem kręgosłupa (ryzyko około 0,5–1%). Stosowanie preparatów kwasu walproinowego wiąże się z większym ryzykiem rozszczepu kręgosłupa - od 1 do 4%. Stosowanie tych leków przeciwdrgawkowych w okresie ciąży jest wysoce odradzane, z wyjątkiem przypadków oporności na inne terapie oraz w stanie zagrożenia życia kobiety. Jeśli te leki są nadal stosowane, należy je łączyć z przyjmowaniem preparatów kwasu foliowego. Ze wszystkich leków psychotropowych lit jest przepisywany z największą ostrożnością, ponieważ jest znany ze swojej teratogenności. W pierwszym trymestrze ciąży istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia anomalii sercowo-naczyniowych. Wykazano związek między urodzeniem martwego urodzenia, zespołem Downa i spożyciem litu w pierwszych 12 tygodniach ciąży, a także między wolem noworodka a spożyciem litu w ostatnim trymestrze ciąży.

Dostępne dane sugerują, że stosunkowo bezpieczne leki przeciwpsychotyczne obejmują sulpiryd, perfenazynę, klozapinę, trifluoroperazynę.

Po porodzie istnieje duże ryzyko zaostrzenia (nawrotu) schizofrenii, dlatego konieczne jest stosowanie leków przeciwpsychotycznych w pełnej, wcześniej skutecznej dla pacjentki dawce. Leki przeciwpsychotyczne stosowane u kobiet karmiących piersią mogą niekorzystnie wpływać na rozwój niemowlęcia i powodować zatrucia pokarmowe. Dlatego niemowlę nie powinno być karmione piersią do co najmniej 10 tygodnia życia, jeśli matka przyjmuje leki przeciwpsychotyczne [19, 35–37].

Wczesne wykrycie ciąży pozwala na udzielenie indywidualnej pomocy w postaci dostosowania terapii i przygotowania do macierzyństwa, a tym samym zapobieżenie ewentualnej krzywdzie matki i dziecka. Wady i zalety farmakoterapii są starannie rozważane poprzez dostarczenie wystarczającej wiedzy i edukacji na temat stosowania leków przeciwpsychotycznych w czasie ciąży. Lekiem pierwszego wyboru jest sulpiryd, ponieważ jego bezpieczeństwo u ludzi zostało już udowodnione. Grupa umiarkowanego ryzyka obejmuje klozapinę, butyrofenony, fenotiazyny, olanzapinę i risperidon. W przypadku tej grupy nie ma danych dotyczących ich tymczasowych skutków w czasie ciąży, a badania na zwierzętach nie wykazały żadnych odchyleń..

Prawdopodobieństwo nawrotu w okresie połogu można zmniejszyć poprzez profilaktyczną farmakoterapię, a także poprzez masowe, praktyczne wsparcie zawodowe. Sulpiryd można podawać podczas karmienia piersią. Sulpiryd nasila laktację, a przy jego stosowaniu u dziecka nie stwierdzono żadnych skutków ubocznych. Leki o średnim ryzyku obejmują haloperidol i fenotiazyny. Przechodzą do mleka matki, aw dużych dawkach mogą powodować senność dziecka. Klozapina jest przeciwwskazana w okresie karmienia piersią ze względu na ryzyko agranulocytozy. Nie zaleca się stosowania rysperydonu i olanzapiny podczas karmienia piersią. [18].

Leki przeciwcholinergiczne są często stosowane w połączeniu z typowymi lekami przeciwpsychotycznymi, ale ich działanie nie jest dobrze poznane. Istnieją jednak doniesienia o możliwych właściwościach teratogennych związanych z ich stosowaniem w połączeniu z lekami przeciwpsychotycznymi [24]. Ogólnie przyjmuje się, że w miarę możliwości należy unikać tych leków i w razie potrzeby stosować najniższą dawkę. Nie przeprowadzono żadnych badań, które pomogłyby w różnicowaniu skutków najczęściej przepisywanych leków antycholinergicznych.

Beta-adrenolityki, zwykle stosowane w ciąży z powodu akatyzji, nie prowadzą do zwiększenia częstości występowania wrodzonych wad rozwojowych i deformacji [38].

Benzodiazepiny to leki przeciwlękowe, które mogą nadużywać i uzależniać. Wszyscy pacjenci przyjmujący te leki po nagłym odstawieniu wystąpią objawy odstawienne. Benzodiazepiny przepisane w I trymestrze ciąży zwiększają ryzyko rozszczepów ust i wrodzonych wad rozwojowych ośrodkowego układu nerwowego i dróg moczowych nawet o 0,06% [39]. KL Wisner, J.M. Perel (1988) w przeglądzie badań nad farmakokinetyką pochodnych benzodiazepiny w ciąży pokazują, że leki te w okresie noworodkowym wywołują objawy zatrucia u niemowląt, na przykład objawy odstawienne, depresję oddechową, niedociśnienie mięśniowe, a zatem, diagnoza brzmi: „powolne (hipotoniczne) dziecko”. Należy jednak wziąć pod uwagę dawki, czas trwania leczenia, klasę leków i działanie innych jednocześnie stosowanych leków. Głównym zaleceniem jest unikanie dużych dawek i długotrwałego leczenia. Jeśli z jakiegoś powodu chory musi przepisać lek o działaniu uspokajającym, lepiej zastosować w tym celu inne, bezpieczniejsze leki [24].

Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne są stosowane od kilkudziesięciu lat i są powszechnie przepisywane. Obserwacje kliniczne i uzyskane dane badawcze potwierdzają względne bezpieczeństwo trójpierścieniowych i czteropierścieniowych leków przeciwdepresyjnych. Badania doświadczalne (na zwierzętach) nad badaniem różnych trójpierścieniowych (np. Imipraminy, amitryptyliny i dotepiny) oraz tetracyklicznych (np. Maprotyliny) leków przeciwdepresyjnych z zastosowaniem dawek supermaksymalnych wykazały, że w pierwszym trymestrze ciąży nie zwiększają one ryzyka wad wrodzonych [39]. Badania oceniające szereg pojedynczych przypadków choroby u kobiet, które otrzymywały imipraminę i amitryptylinę przez cały okres ciąży, wykazały, że trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne nie zwiększają ryzyka wad rozwojowych i wad rozwojowych [40]. Ponieważ jednak łatwo przenikają przez łożysko, rozwijający się płód jest podatny na ich antycholinergiczne działanie uboczne, objawiające się tachyarytmiami. Po porodzie u noworodka mogą wystąpić objawy toksycznego działania trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych w postaci zahamowania czynności układu oddechowego, sinicy, nadciśnienia, drażliwości, a nawet drgawek. Możliwy jest również zespół abstynencyjny, objawiający się kolką, drażliwością, trudnościami w karmieniu i tachyapneą [19].

Inhibitory MAO są dobrze znanymi teratogenami w badaniach na zwierzętach. Badania przedkliniczne potwierdzają działanie teratogenne u ludzi. Ryzyko wystąpienia przełomu nadciśnieniowego charakterystycznego dla inhibitorów MAO w obecności znacznie bezpieczniejszych alternatywnych grup leków przeciwdepresyjnych pozwala stwierdzić, że powołanie inhibitorów MAO w czasie ciąży jest przeciwwskazane.

Dane dotyczące stosowania inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) podczas ciąży wyglądają obiecująco. Bezpieczeństwo przepisywania fluoksetyny kobietom w ciąży badano w kilku badaniach prospektywnych i retrospektywnych, w których wzięło udział łącznie ponad 2000 kobiet. Wyniki wszystkich badań wskazują, że jakiekolwiek powikłania w okresie poporodowym związane ze stosowaniem fluoksetyny w III trymestrze ciąży są mało prawdopodobne. Ponadto inne badanie wykazało prawidłowy rozwój zdolności poznawczych, mowy i zachowania u dzieci, których matki otrzymywały fluoksetynę w czasie ciąży. Podobne dane istnieją dla sertraliny. Mniej wiadomo o nowszych lekach przeciwdepresyjnych z tej grupy, takich jak citalopram, wenlafaksyna i nefazadon [19].

W ciężkich przypadkach, gdy kobieta ma zamiary samobójcze i / lub wykazuje oznaki pogorszenia się stanu fizycznego z powodu odmowy jedzenia, konieczna jest pilna pomoc psychiatryczna. EW jest alternatywą dla farmakoterapii u tych chorych, gdy wymagana jest szybka i miarodajna poprawa stanu psychicznego [41, 42]. Alternatywne formy terapii schizofrenii u kobiet w ciąży mogą być przez nas opracowane przez nas metody leczenia schizofrenii, w tym stosowanie leków psychotropowych oraz fizycznych i psychofarmakologicznych metod leczenia (galwanizacja i elektroforeza transcerebrowa, elektroanalgezja centralna, elektrozespanie, elektrosonoforeza) w kompleksowej terapii 32 kobiet ciężarnych chorujących na schizofrenię w wieku od 18 do 43 lat [43–47], które różnią się pewną wydajnością i bezpieczeństwem użytkowania. Jednocześnie pod wpływem prądów stałych i impulsowych powstają warunki do nasilenia działania leku psychotropowego: w komórkach biologicznych zachodzą procesy elektrochemiczne, co zwiększa przepuszczalność błon komórkowych, warunki do wzmocnienia i przedłużenia działania leku. Przyczynia się to do szybkiego przepływu leku psychotropowego do mózgu i płynu mózgowo-rdzeniowego, jego selektywnej akumulacji w zainteresowanych strukturach mózgu, które są związane z patogenetycznymi powiązaniami schizofrenii. Wraz z tym działanie tych leków odbywa się z korzystnie zmienioną reaktywnością układu nerwowego pod wpływem prądu stałego, co znacznie zmniejsza pojawianie się niepożądanych reakcji ubocznych. Wszystko to przyczyniło się do skrócenia czasu leczenia, poprawy jakości życia i bezpieczeństwa poprzez zwiększenie efektu terapeutycznego przy jednoczesnym zmniejszeniu dobowych i cyklicznych dawek przyjmowanych leków psychotropowych..

Dlatego należy dokładnie przeanalizować ryzyko i korzyści związane z leczeniem psychofarmakologicznym w czasie ciąży. Typowe leki przeciwpsychotyczne i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne są stosunkowo bezpieczne dla płodu. Wydaje się, że inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny są bezpieczne, ale stabilizatory nastroju, takie jak lit, walproinian sodu i karbamazepina, są związane ze zwiększonym ryzykiem wad rozwojowych płodu. Pochodne benzodiazepiny w pierwszym trymestrze ciąży mają działanie teratogenne, a duże dawki mogą powodować objawy odstawienia, niedociśnienie i pobudzenie u noworodka. Kobiety przyjmujące atypowe leki przeciwpsychotyczne przed poczęciem powinny przejść na typowe leki przeciwpsychotyczne. Przy przedłużającym się przebiegu choroby psychicznej u kobiet, które potrzebują leków psychotropowych, należy wyeliminować polifarmakię poprzez odstawienie wszystkich nieistotnych leków (na przykład benzodiazepin), a po całkowitym badaniu zmniejszyć dawkę niezbędnych leków. W czasie ciąży rzadko istnieje ważny powód, aby przerwać przyjmowanie leków. ECT należy traktować jako terapię pierwszego rzutu, jeśli wymagane jest szybkie i skuteczne leczenie. W kompleksowej terapii kobiet ciężarnych ze schizofrenią należy rozważyć alternatywne metody terapii z zastosowaniem leków psychotropowych oraz fizycznych i psychofarmakologicznych metod leczenia (galwanizacja i elektroforeza transcerebrowa, elektroanalgezja ośrodkowa, elektrozespanie, elektrosonoforeza).

Wnioski. Zatem wszystko to, co dotyczy kobiet w ciąży ze schizofrenią, pozwala na wyciągnięcie następujących wniosków:

  1. Należy zachować równowagę między pozytywnymi wynikami uzyskanymi podczas psychofarmakoterapii a potencjalną szkodą, jaką może wyrządzić płód. W pierwszym trymestrze ciąży konieczne jest odstawienie leków przeciwpsychotycznych ze względu na ryzyko działania teratogennego, jeśli nie prowadzi to do zaostrzenia choroby. Leki powinny być przepisywane w najmniejszych skutecznych dawkach, przez jak najkrótszy okres i zmniejszane w ostatnich dniach przed porodem.
  2. Powstrzymaj się od przyjmowania leków podczas ciąży tak długo, jak pozwalają na to objawy.
  3. Jeśli konieczne będzie wznowienie przyjmowania leków, należy zastosować leki, które pomogły w przeszłości. W takim przypadku należy preferować takie stosunkowo bezpieczne leki przeciwpsychotyczne, jak sulpiryd, perfenazyna, klozapina, trifluoroperazyna.
  4. Leki należy zalecać w minimalnych dawkach podzielonych w ciągu dnia. Nie należy dodatkowo przyjmować leków normotymicznych, zwłaszcza leków przeciwpadaczkowych (kwas walproinowy, karbamazepina) oraz leków antycholinergicznych (przeciw parkinsonizmowi, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne).
  5. Nie należy być bohaterskim, odmawiając używania narkotyków za wszelką cenę. Kobiety w ciąży z ostrymi zaburzeniami psychotycznymi stanowią zagrożenie dla siebie i dziecka.
  6. Po porodzie, ze względu na duże ryzyko zaostrzeń lub nawrotu schizofrenii, należy przyjmować leki przeciwpsychotyczne w pełnej dawce, wcześniej skutecznej u pacjentki..
  7. Leki przeciwpsychotyczne stosowane u kobiet karmiących piersią mogą niekorzystnie wpływać na rozwój niemowlęcia i powodować zatrucia pokarmowe. Dlatego do co najmniej 10 tygodnia życia niemowlęcia nie należy karmić piersią, jeśli matka przyjmuje leki przeciwpsychotyczne..
  8. Kobiety przed menopauzą powinny być leczone małymi dawkami leków przeciwpsychotycznych, a po menopauzie dużymi.
  9. Alternatywne formy terapii schizofrenii u kobiet w ciąży mogą być przez nas opracowane przez nas metody leczenia schizofrenii, w tym stosowanie leków psychotropowych oraz fizyczne i psychofarmakologiczne metody terapii (galwanizacja transcerebralna i elektroforeza, elektroanalgezja centralna, elektrozespanie, elektrosonoforeza), które wyróżniają się pewną skutecznością i bezpieczeństwem.

Literatura

  1. Światowy raport zdrowotny 2001. Zdrowie psychiczne: nowe zrozumienie, nowa nadzieja. - Genewa: WHO, 2001. - 216 str..
  2. Maruta N.O., Bacherikov A.M. Pierwszy epizod schizofrenii (aktualna zasada diagnostyki i leczenia): Zalecenia metodyczne. - Charków: B. V., 2001 - 20 str..
  3. Kaplan H. I., Sadock B. J. Kompleksowy podręcznik psychiatrii / wyd. B. J. Sadock, V. A. Sadock. - 8 wyd. - Filadelfia - Baltimore - Nowy Jork - Londyn - Buenos Aires - Hongkong - Sydney - Tokio: Lippincott Williams & Wilkins, 2005. - Vol. 1–2054; Vol. 2. - P. 2055–4064.
  4. Jones P.B., Buckley P.F. Schizophrenia / Transl. z angielskiego; W sumie. wyd. S.N. Mosolova. - M.: MEDpress-inform, 2008. - S. 21–194.
  5. Psychiatria i narkologia: Podręcznik / V. L. Gavenko, V. S. Bitensky, A. K. Napreenko, itd.; Ed. V.L. Gavenko, V.S. Bitensky. - Kijów: Medycyna, 2009. - 488 str..
  6. Foster R. H., Goa K. L. Olanzapine. Przegląd farmakoekonomiczny jego zastosowania w schizofrenii // Farmakoekonomika. - 1999. - Vol. 15, nr 6. - P. 611-640.
  7. Knapp M., Almond S., Percudani M. Koszty związane ze schizofrenią: przegląd literatury // Schizofrenia / Ed. M. Maya, N. Sartorius; Za. z angielskiego. poniżej sumy. wyd. V. Shtengelova. - Kijów: Kula, 2005. - Str. 391–435.
  8. Kohen D., Infirmary L. Leki psychotropowe w ciąży // Postępy w leczeniu psychiatrycznym. - 2004. - Vol. 10. - str. 59–66.
  9. Kendell R. E., Chalmers J. C., Platz C. Epidemiology of pourperal psychosis // British Journal of Psychiatry. - 1987. - Vol. 150. - P. 662–673.
  10. Sickel D. A., Cohen L. S., Dimmach J. A. i in. Poporodowe zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne: seria przypadków // Journal of Clinical Psychiatry. - 1993. - Vol. 54. - str. 156-159.
  11. Miller L. J. Seksualność, reprodukcja i planowanie rodziny u kobiet ze schizofrenią // Biuletyn Schizofrenii. - 1997. - Vol. 23 - P. 623-635.
  12. Oates M. Zgon z przyczyn psychiatrycznych // Dlaczego matki umierają 1997–1999: Poufne dochodzenie w sprawie zgonów matek w Wielkiej Brytanii / wyd. G. Lewis, J. Drife. - Londyn: Royal College of Obstetricians and Gynecologists Press, 2001 r. - str. 165–187.
  13. Koren G., Pastuszak A., Ho S. Drugs in pregnant // New England Journal of Medicine. - 1998. - Vol. 338. - P. 1128-1137.
  14. Butters L., Howie C. Świadomość wśród kobiet w ciąży wpływu powszechnie stosowanych leków na płód // Położnictwo. - 1990. - Vol. 6 - str. 146-154.
  15. Rubin P. C. Leczenie farmakologiczne podczas ciąży // British Medical Journal. - 1998. - Vol. 317. - P. 1503-1506.
  16. Poshivalov V.P., Kosenkova N. S. Badanie etologiczne konsekwencji prenatalnej ekspozycji na leki psychotropowe // Farmakologia i toksykologia. - 1989 r. - T. 2, nr 5 - str. 99-107.
  17. Fuller Tory E. Schizophrenia: książka pomagająca lekarzom, pacjentom i ich rodzinom. - SPb: Peter Press, 1996 - 448 str..
  18. Peiters E., de Haan L. Kobiety ze schizofrenią: wyniki badań i ich implikacje dla terapii // Psychiatria społeczna i kliniczna. - 2003 r. - nr 2. - str. 159-161.
  19. Gundersen D. C. Zaburzenia psychiczne i ciąża // Jacobson J. L., Jacobson A. M. Secrets of Psychiatry / Per. z angielskiego; poniżej sumy. wyd. P.I Sidorov. - M.: Medpress-inform, 2005. - S. 422-436.
  20. McElhatton P. R., Bateman D. N., Evans C. i in. Czy ekspozycja na ecstasy w okresie prenatalnym powoduje wrodzone wady rozwojowe? Perspektywiczna obserwacja 92 ciąż // British Journal of Clinical Pharmacology. - 1998. - Vol. 45. - str. 184-186.
  21. McElhatton P. R., Bateman D. N., Evans C. i in. Wady wrodzone po ekspozycji na ekstazy w okresie prenatalnym // Lancet. - 1999. - Vol. 354. - P. 1441-1442.
  22. Van Waes A., van de Velde E. Ocena bezpieczeństwa haloperidolu w leczeniu nadmiernych wymiotów ciążowych // Journal of Clinical Psychopharmacology. - 1969. - Vol. 9. - str. 224–237.
  23. Kopelman A. E., McCullar F. W., Heggeness L. Limp malformations after matki use of haloperidol // JAMA. - 1975. - Vol. 231. - str. 62–64.
  24. Wisner K. L., Perel J. M. Środki psychofarmakologiczne i terapia elektrowstrząsami w czasie ciąży i połogu // Konsultacja psychiatryczna w warunkach porodu / Wyd. P. L. Cohen. - New York: Plenum, 1988. - Str. 165–206.
  25. Slone D., Siskind V., Heinonen R. P. i wsp. Ekspozycja przedporodowa na fenotiazyny w związku z wrodzonymi wadami rozwojowymi, śmiertelnością okołoporodową, wagą urodzeniową i ilorazem inteligencji // American Journal of Obstetrics and Gynecology. - 1977. - Vol. 128. - str. 486–488.
  26. Ananth J. Wrodzone wady rozwojowe środkami psychofarmakologicznymi // Kompleksowa psychiatria. - 1975. - Vol. 16. - str. 437-445.
  27. Wisner K. L., Perel J. M. Leczenie psychofarmakologiczne w okresie ciąży i laktacji // Psychofarmakologia i kobiety: płeć, płeć i hormony / Wyd. M. F. Jensvold, U. Halbreich, J. A. Hamilton. - Washington American Psychiatric Press, 1996. - Str. 191-224.
  28. Sacker A., ​​Done D. J., Crow T. J. Powikłania położnicze u dzieci urodzonych przez rodziców ze schizofrenią: metaanaliza badań kontrolnych przypadków // Medycyna psychologiczna. - 1996. - Vol. 26. - str. 279–287.
  29. Bennedsen B. E. Niekorzystny wynik ciąży u kobiet ze schizofrenią: występowanie i czynniki ryzyka // Badania nad schizofrenią. - 1998. - Vol. 33. - Str. 1–26.
  30. Miller L. J. Kliniczne strategie stosowania leków psychotropowych podczas ciąży // Medycyna psychiatryczna. - 1991. - Vol. 9. - str. 275–298.
  31. Tekell J. L. Zarządzanie ciążą u kobiety ze schizofrenią // Postępowanie w zaburzeniach psychiatrycznych w ciąży / Wyd. K. A. Yonkers, B. B. Little. - Oxford: Arnold, 2001. - Str. 188-212.
  32. Viguera A. C., Cohen L. S. Farmakologiczne postępowanie w przypadku chorób psychicznych w czasie ciąży: ważenie ryzyka // Choroby psychiczne u kobiet / Wyd. F. Lewis Hall, T. S. Williams, J. A. Panetta i in. - Washington: American Psychiatric Publishing, 2002. - P. 577-606.
  33. Desmond M. M., Rudolph A. J., Hill R. M. i wsp. Zmiany behawioralne u niemowląt urodzonych przez matki przyjmujące leki psychoaktywne w czasie ciąży // Wrodzone upośledzenie umysłowe / Wyd. G. Farrell. - Austin: University of Texas Press, 1969. - str. 235–244.
  34. Hauser L. A. Ciąża i leki psychotropowe // Szpital i psychiatria środowiskowa. - 1985. - Vol. 36. - P. 817–818.
  35. Zhevuska M., Borkowska A., Chernikevich A. i wsp.Zasady leczenia schizofrenii. Opinia konsensusowa polskich psychiatrów, 2002 // Farmakoterapia w psychiatrii i neurologii. - 2002. - nr 3. - str. 1–14.
  36. Cechy choroby psychicznej w czasie ciąży // Zasady i praktyka psychofarmakoterapii / F. J. Janichak, J. M. Davis, Sh. H. Preskorn, F. J. Aid Jr.; Za. z angielskiego. S. A. Malyarova. - Kijów: Nika-center, 1999. - P. 606-611.
  37. Arana D., Rosenbaum D. Pharmacotherapy of psychicotherapy / Per. z angielskiego. - M.: Binom, 2004. - 416 str..
  38. Rubin P. C. Aktualne koncepcje: beta-blokery w ciąży // New England Journal of Medicine. - 1981. - Vol. 305. - P. 1323-1326.
  39. Altshuler L. L., Cohen L., Szuba M. P. i wsp. Farmakologiczne postępowanie w przypadku chorób psychicznych podczas ciąży: dylematy i wytyczne // American Journal of Psychiatry. - 1996. - Vol. 153. - P. 592-606.
  40. Crombie D. L., Pincent R. J., Fleming D. Imipramina i ciąża (list) // British Medical Journal. - 1972. - Vol. 2. - str. 745–746.
  41. Miller L. J. Stosuj terapię elektrowstrząsami podczas ciąży // Szpital i psychiatria środowiskowa. - 1994. - Vol. 45. - P. 444-450.
  42. Kutko I.I., Petryuk P.T. Wyjaśnienie wskazań do terapii elektrowstrząsami zaburzeń afektywnych // Terapia nielekowa (dwu- i jednostronna) w narkologii, psychiatrii i neurologii: Streszczenia regionalnej konferencji naukowo-praktycznej (Donieck, 16-17 listopada 1988 sol.). - Donieck: B. i., 1988. - Str. 29–29.
  43. Patent na winachid 37065 A, Ukraina, MKP 6 A 61 K 31/395, A 61 N 1/20. Appl. 17.03.2000. Publ. 04.16.2001. Metoda kompleksowego leczenia prostej schizofrenii z zachowaniami samobójczymi / P.T.Petryuk // Promislova Vlasnist. Oficjalny biuletyn. - 2001. - nr 3. - 3 s.
  44. Patent na winachid 23052 A, Ukraina, MKP 6 A 61 K 31/395, A 61 N 1/20. Appl. 23.05.1994. Publ. 30.06.1998. Jak leczyć dolegliwości paranoidalną postacią schizofrenii / P.T. Petryuk // Promislova Vlast. Oficjalny biuletyn. - 1998. - nr 3. - 7 p..
  45. Patent na winachid 33583 A, Ukraina, MKP 6 A 61 K 31/395, A 61 N 1/20. Appl. 12.03.1999. Publ. 15.02.2001. Metoda terapii schizofrenii prostej / P.T.Petryuk // Promislova Vlast. Oficjalny biuletyn. - 2001. - nr 1. - 3 p..
  46. Patent na vinakhid 33665 A, Ukraina, MKP 6 A 61 K 31/03, A 61 K 31/12, A 61 K 31/135, A 61 K 31/395, A 61 K 31/435, A 61 N 1 / 32. Appl. 23.03.1999. Publ. 15.02.2001. Metoda intensywnego leczenia lenistwa schizofrenii / P. T. Petryuk // Moc Promisłowa. Oficjalny biuletyn. - 2001. - nr 1. - 3 p..
  47. Patent na vinakhid 36251 A, Ukraina, MKP 6 A 61 K 31/395, A 61 N 1/20. Appl. 23.11.1999. Publ. 04.16.2001. Metoda kompleksowej terapii prostej schizofrenii / P.T.Petryuk // Promislova vlast. Oficjalny biuletyn. - 2001. - nr 3. - 3 p..

Zaburzenia psychiczne podczas ciąży, porodu, laktacji.

W przypadku endogennych chorób psychicznych (schizofrenia, zaburzenia afektywne) ciąża często przyczynia się do manifestacji lub zaostrzenia zaburzeń psychicznych.

W przypadku podrzędności układu endokrynologiczno-międzymózgowia ze względu na zagrożenia, jakie miały miejsce w okresie okołoporodowym, urazy, choroby zakaźne itp. Ciąża może powodować dekompensację zarówno ze sfery somatycznej, jak i psychicznej, co objawia się najczęściej zaburzeniami psychopatycznymi lub psychopatycznymi.

Wpływ stanu psychicznego kobiety w ciąży na jej samopoczucie może objawiać się na różne sposoby. Wiadomo, że kobiety, które nie chcą mieć dziecka, częściej doświadczają zatrucia ciążowego niż kobiety, u których ciąża jest pożądana. Narodziny dziecka pozamałżeńskiego, ciąża od niekochanego męża lub zamężnej kobiety - od ukochanej osoby, z którą w pewnych okolicznościach nie może połączyć życia, powodują u kobiety złożone przeżycia psychiczne, które w przyszłości mogą doprowadzić do załamania psychicznego. Zwracając się do lekarza, kobieta w ciąży szuka jego wsparcia w rozwiązywaniu problemów związanych z moralnością, statusem społecznym i zasadami etycznymi.

Sama ciąża, nawet bez żadnej patologii, jest źródłem stresu psychicznego dla kobiety i przyczynia się do pojawienia się różnorodnych osobistych reakcji. Objawy psychologiczne i możliwe zaburzenia psychiczne podczas ciąży mają pewną dynamikę..

Na początku ciąży (I trymestr) najbardziej widoczne w doświadczeniach i zachowaniu kobiety są przejawy emocjonalne, których spektrum jest bardzo szerokie i zależy od jej samopoczucia fizycznego i sytuacji psychicznej. Stan emocjonalny charakteryzuje się niestabilnością ze zwiększonym nastrojem, urazą, chęcią otrzymania większej troski i uwagi. Możliwe są również zaburzenia lękowe, które mogą być spowodowane sytuacjami, które wcześniej wydawały się niegroźne. Skrajnym wyrazem zaburzeń afektywnych u kobiet w ciąży są objawy depresyjne, które najczęściej pojawiają się w przypadku niekorzystnej sytuacji rodzinnej lub pod wpływem innych traumatycznych okoliczności. Zaburzenia afektywne, w tym depresyjne, zwykle ustępują między 4. a 5. miesiącem ciąży, nawet jeśli sytuacja pozostaje nierozwiązana. Jednak w przypadku wyraźnych nieprawidłowych cech charakteru, które uniemożliwiają adaptację lub w przypadku powtarzających się psychogenów, depresja może się przedłużać i trwać do końca ciąży..

Oprócz zaburzeń afektywnych w pierwszym trymestrze ciąży często występuje zatrucie, czyli gestoza. Jednocześnie wzrasta wrażliwość kobiety na różne zapachy, pojawiają się nudności, wymioty, senność i zmęczenie..

Środek ciąży (II trymestr) uważany jest za najspokojniejszy okres pod względem zaburzeń psychicznych.

Pod koniec ciąży (III trymestr) stres psychiczny u kobiety ciężarnej zwykle wzrasta, a zaburzenia psychiczne ponownie się nasilają. Wynika to zarówno z dobrego samopoczucia fizycznego (znaczny przyrost masy ciała, trudności w poruszaniu się, zaburzenia układu moczowego itp.), Jak iz faktu, że zbliżający się poród coraz bardziej zmusza kobietę do zanurzenia się w swoich doznaniach w oczekiwaniu na możliwe oznaki początku porodu. W tym okresie u niektórych kobiet w ciąży, z powodu lęku, obserwuje się nadpobudliwość, spowodowaną chęcią przyspieszenia wydarzeń. Zdecydowana większość kobiet obawia się o swoje życie podczas porodu, a także o życie nienarodzonego dziecka i jego zdrowie. Istnieje strach przed „urodzeniem dziwaka” lub gorszego dziecka.

Poród: jednym z głównych mechanizmów bólu porodowego jest autohipnoza związana z uczuciem niepokoju i strachu. Potwierdzają to badania fizjologii wyższej aktywności nerwowej. Pod wpływem uczucia strachu i niepokoju powstaje hipnotyczny stan fazy kory mózgowej, w którym odnotowuje się paradoksalną lub perwersyjną reakcję, gdy bodźce o niewielkiej sile wywołują niezwykle silny efekt, który im nie odpowiada. Należy zauważyć, że praktycznie nie obserwuje się psychoz związanych bezpośrednio z procesem porodu. Tylko u kobiet niestabilnych emocjonalnie, zwłaszcza tych, które nie tolerują bólu, może wystąpić stan zawężenia świadomości i pobudzenia psychomotorycznego..

Poporodowe zaburzenia psychiczne: Obecnie psychozy poporodowe występują znacznie rzadziej niż wcześniej (według danych epidemiologicznych 1 przypadek na 500 urodzeń). Ich obraz kliniczny obejmuje objawy egzogennych zaburzeń organicznych, afektywnych i schizofrenicznych. Cechą patomorfozy psychozy poporodowej jest bardzo istotny spadek odsetka egzogennych zaburzeń organicznych, co wiąże się przede wszystkim z poprawą położnictwa, zapobieganiem masywnej utracie krwi i infekcjom. Zaburzenia psychiczne pojawiły się 5-6 dnia po porodzie. Psychozy ze zmienioną świadomością (amentive i amentive-oneiroid, delirious) są częściej obserwowane u pacjentów z ciężkimi chorobami somatycznymi z powodu ich dekompensacji, ale z reguły nie obserwuje się całkowitego paralelizmu między nasileniem objawów somatycznych a zaburzeniami psychicznymi.

Psychoza zaczyna się od zaburzeń snu, następnie pojawiają się zaburzenia iluzoryczne i omamy, a następnie nasila się stan pobudzenia. Należy pamiętać, że psychozy te charakteryzują się migotaniem objawów, które są wyraźnie widoczne na początku choroby. Dlatego pacjentka, która w nocy miała nienormalne zachowanie wywołane stanem zmienionej świadomości, może mówić o swoim stanie z pełną krytyką, zapewniając, że epizod niewłaściwego zachowania był wynikiem przypadku. Jednocześnie pod wpływem doświadczeń halucynacyjnych może popełniać złe czyny, które są niebezpieczne zarówno dla niej, jak i dla otaczających ją osób..

Najczęstszą kliniczną postacią psychozy poporodowej są zaburzenia afektywne, przede wszystkim ich warianty depresyjne. Przed ciążą kobiety te często doświadczają wahań nastroju związanych z cyklem miesiączkowym. Zaburzenia depresyjne rozpoczynają się później niż rzeczywiste psychozy poporodowe typu egzogennego. Stan depresyjny rozwija się częściej stopniowo, począwszy od 10-14 dnia po porodzie, tj. kiedy kobieta, która urodziła, została już wypisana ze szpitala położniczego. Z reguły jeszcze w szpitalu położniczym takie kobiety doświadczają letargu, złego stanu zdrowia i cierpią na bezsenność. Na początku choroby kobiety wciąż próbują coś zrobić, opiekować się dzieckiem, potem wszystko rzucają i kładą się spać, nie martwiąc się, że dziecko nie jest karmione, płacze, jest brudne i mokre. Często same kobiety są obciążone swoim stanem, strachem o dziecko, strachem o jego zdrowie, o to, że nie dbają o niego dobrze. Przed dzieckiem pojawia się poczucie winy i mogą pojawić się myśli o samooskarżeniu, myśli samobójcze. Ponad połowa kobiet, które cierpiały na depresję poporodową, w przyszłości rozwija zaburzenia depresyjne bez związku z porodem..

Depresja poporodowa może trwać od kilku tygodni do 3-4 miesięcy. Po ustąpieniu objawów depresyjnych przez kilka kolejnych miesięcy u pacjentów może wystąpić ciężka astenia z labilnością wegetatywną i emocjonalną..

W okresie poporodowym może dojść do zaostrzenia istniejących wcześniej psychoz endogennych (schizofrenii i psychozy maniakalno-depresyjnej), a także do pierwszego ataku choroby..